Şikayetten vazgeçilmesi (şikayetin geri alınması) durumunda davanın düşüp düşmeyeceği, suçun "şikayete tabi" bir suç olup olmadığına göre değişir.
Türk Ceza Kanunu’nda suçlar bu açıdan ikiye ayrılır:
- 1. Şikayete Tabi Suçlarda Dava Düşer mi?
Evet, düşer.
Eğer işlenen suç sadece mağdurun şikayeti üzerine soruşturulabilen ve kovuşturulabilen bir suç ise, şikayetten vazgeçildiğinde:
Soruşturma Aşamasında (Karayolunda/Karakolda/Savcılıkta): Savcılık tarafından Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar (KYOK / Takipsizlik) verilir ve dosya kapanır.
Kovuşturma Aşamasında (Mahkemede): Mahkeme hakimi davanın düşmesine karar verir.
Şikayete Tabi Suçlara Örnekler:
- Basit yaralama (eşe/üstsoya/altsoya karşı işlenmeyen, tıbbi müdahaleyle giderilebilecek olanlar)
- Hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı yapılmayanlar)
- Taksirle yaralama (trafik kazası sonucu yaralanma vb.)
- Mala zarar verme
- Konut dokunulmazlığının ihlali
- Tehdit (TCM m. 106/1-ilk cümle)
- Huzur ve sükununu bozma
- 2. Şikayete Tabi Olmayan (Re'sen Takip Edilen) Suçlarda Dava Düşer mi?
Hayır, düşmez.
Kamu düzenini ilgilendiren ve kanunun re'sen (kendiliğinden) takip edilmesini öngördüğü suçlarda, şikayetçinin şikayetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Şikayetçi "Ben vazgeçtim, ceza almasını istemiyorum" dese dahi savcılık ve mahkeme yargılamaya devam eder.
ancak şikayetten vazgeçme, hakimin vereceği ceza miktarında veya takdiri indirim nedenleri (TCK m. 62) değerlendirilirken dikkate alınabilir.
Re'sen (Şikayete Tabi Olmayan) Suçlara Örnekler:
- Kasten öldürme ve kasten ağır yaralama
- Hırsızlık, dolandırıcılık, yağma (gasp)
- Cinsel istismar ve nitelikli cinsel saldırı
- Uyuşturucu madde ticareti veya kullanımı
- Sahtecilik suçları
- Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret veya direnme
- Şikayetten Vazgeçmede Kritik Detaylar ve İstisnalar
- A. Karar Kesinleştikten Sonra Şikayetten Vazgeçilirse
Şikayete tabi suçlarda: Mahkeme kararı kesinleştikten (ceza kesinleştikten) sonra bile şikayetten vazgeçilirse, cezanın infazı durur ve tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar. Kişi hapisteyse tahliye edilir.
Şikayete tabi olmayan suçlarda: Karar kesinleştikten sonra vazgeçmenin infaza hiçbir etkisi yoktur; ceza çekilmeye devam edilir.
B. Sanığın/Şüphelinin Kabul Etmesi Şartı
Şikayetten vazgeçmenin davayı düşürebilmesi için sanığın/şüphelinin bunu kabul etmesi gerekir (TCK m. 73/6). Sanık "Ben suçsuzum, aklanmak istiyorum, şikayetten vazgeçmeyi kabul etmiyorum" derse yargılama devam eder ve beraat veya mahkumiyet kararı verilir.
C. Şikayetten Vazgeçmekten Dönülemez
Bir kez usulüne uygun şekilde şikayetten vazgeçildikten sonra bu karardan dönülemez. Vazgeçen kişi daha sonra pişman olup "Tekrar şikayetçiyim" diyerek aynı olaydan dolayı yeniden dava açtıramaz.
D. Vazgeçme Birden Fazla Sanığı Nasıl Etkiler?
Aksi belirtilmedikçe, şüpheli veya sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğer tüm sanıklara da sirayet eder ve onlar hakkındaki dava da düşer.
.