Türk Ceza Kanunu’nda suçlar bu açıdan ikiye ayrılır:
- 1. Şikayete Tabi Suçlarda Dava Düşer mi?
- Evet, düşer.
Eğer işlenen suç sadece mağdurun şikayeti üzerine soruşturulabilen ve kovuşturulabilen bir suç ise, şikayetten vazgeçildiğinde:
- Soruşturma Aşamasında (Karayolunda/Karakolda/Savcılıkta): Savcılık tarafından Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar (KYOK / Takipsizlik) verilir ve dosya kapanır.
- Kovuşturma Aşamasında (Mahkemede): Mahkeme hakimi davanın düşmesine karar verir.
Şikayete Tabi Suçlara Örnekler:
- Basit yaralama (eşe/üstsoya/altsoya karşı işlenmeyen, tıbbi müdahaleyle giderilebilecek olanlar)
- Hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı yapılmayanlar)
- Taksirle yaralama (trafik kazası sonucu yaralanma vb.)
- Mala zarar verme
- Konut dokunulmazlığının ihlali
- Tehdit (TCM m. 106/1-ilk cümle)
- Huzur ve sükununu bozma
- 2. Şikayete Tabi Olmayan (Re'sen Takip Edilen) Suçlarda Dava Düşer mi?
- Hayır, düşmez.
- Kamu düzenini ilgilendiren ve kanunun re'sen (kendiliğinden) takip edilmesini öngördüğü suçlarda, şikayetçinin şikayetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Şikayetçi "Ben vazgeçtim, ceza almasını istemiyorum" dese dahi savcılık ve mahkeme yargılamaya devam eder.
- ancak şikayetten vazgeçme, hakimin vereceği ceza miktarında veya takdiri indirim nedenleri (TCK m. 62) değerlendirilirken dikkate alınabilir.
Re'sen (Şikayete Tabi Olmayan) Suçlara Örnekler:
- Kasten öldürme ve kasten ağır yaralama
- Hırsızlık, dolandırıcılık, yağma (gasp)
- Cinsel istismar ve nitelikli cinsel saldırı
- Uyuşturucu madde ticareti veya kullanımı
- Sahtecilik suçları
- Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret veya direnme
- Şikayetten Vazgeçmede Kritik Detaylar ve İstisnalar
- A. Karar Kesinleştikten Sonra Şikayetten Vazgeçilirse
- Şikayete tabi suçlarda: Mahkeme kararı kesinleştikten (ceza kesinleştikten) sonra bile şikayetten vazgeçilirse, cezanın infazı durur ve tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar. Kişi hapisteyse tahliye edilir.
- Şikayete tabi olmayan suçlarda: Karar kesinleştikten sonra vazgeçmenin infaza hiçbir etkisi yoktur; ceza çekilmeye devam edilir.
- B. Sanığın/Şüphelinin Kabul Etmesi Şartı
- Şikayetten vazgeçmenin davayı düşürebilmesi için sanığın/şüphelinin bunu kabul etmesi gerekir (TCK m. 73/6). Sanık "Ben suçsuzum, aklanmak istiyorum, şikayetten vazgeçmeyi kabul etmiyorum" derse yargılama devam eder ve beraat veya mahkumiyet kararı verilir.
- C. Şikayetten Vazgeçmekten Dönülemez
- Bir kez usulüne uygun şekilde şikayetten vazgeçildikten sonra bu karardan dönülemez. Vazgeçen kişi daha sonra pişman olup "Tekrar şikayetçiyim" diyerek aynı olaydan dolayı yeniden dava açtıramaz.
- D. Vazgeçme Birden Fazla Sanığı Nasıl Etkiler?
- Aksi belirtilmedikçe, şüpheli veya sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğer tüm sanıklara da sirayet eder ve onlar hakkındaki dava da düşer.
- .