İfade Vermeye Gitmezseniz Ne Olur? (Zorla Getirme ve Yakalama Kararı)
Resmi bir makam (Emniyet, Jandarma, Cumhuriyet Savcılığı veya Mahkeme) tarafından usulüne uygun bir ifade davetiyesi (çağrı kağıdı) tebliğ edilmesine rağmen geçerli bir mazeret bildirmeksizin belirtilen gün ve saatte ifade vermeye gitmezseniz hakkınızda hukuki yaptırımlar uygulanır.
Süreçte hakkınızdaki dosyanın niteliğine (şüpheli, sanık, tanık veya mağdur olmanıza) göre farklı usuller işletilir.
1. Zorla Getirme Kararı Çıkarılır (CMK m. 146)
Çağrı kağıdına uymadığınız takdirde Cumhuriyet Savcısı veya Hakim hakkınızda "Zorla Getirme Kararı" verir.
Uygulama Şekli: Zorla getirme kararı kolluk kuvvetlerine (Polis veya Jandarma) gönderilir.
Sonuç: Polis veya Jandarma ikametgahınıza, iş yerinize gelir; sizi bizzat alarak ifade vereceğiniz Emniyet binasına, Savcılığa veya Mahkemeye götürür.
Masraflar: Zorla getirme nedeniyle yapılan tüm ulaşım ve idari masraflar sizden tahsil edilir.
2. Yakalama Kararı Çıkarılabilir (CMK m. 98)
Özellikle şüpheli veya sanık sıfatıyla ifadeye çağrılmışsanız ve zorla getirme kararına rağmen adresinizde bulunamazsanız ya da çağrıya uymamakta ısrar ederseniz hakkınızda Yakalama Emri (Yakalama Kararı) çıkarılır.
Sonuç: Yakalama kararı UYAP ve EGM sistemlerine işlenir.
Uygulama: GBT kontrolünde, yol aramalarında, otel konaklamalarında veya havalimanı çıkışlarında görüldüğünüz ilk anda gözaltına alınır ve ifadeniz alınmak üzere yetkili merciye götürülürsünüz.
Mesai Dışı Durum: Hafta sonu veya gece yakalanırsanız, nöbetçi savcı/hakim karşısına çıkarılana kadar nezarethanede bekletilebilirsiniz.
3. Sıfatınıza Göre Ne Gibi Sonuçlar Doğar?
İfadeye hangi sıfatla çağrıldığınız uygulanacak prosedür açısından önemlidir:
A. Şüpheli veya Sanık Olarak Çağrıldıysanız
İfadeye gitmemek süreci durdurmaz. Hakkınızdaki iddialara karşı kendinizi savunma hakkınızı kaybetmiş olursunuz.
Hakkınızda kaçma şüphesi olduğu kanaati oluşabileceği için ilerleyen aşamalarda tutuklama veya adli kontrol kararı verilme riski artar.
B. Tanık Olarak Çağrıldıysanız (CMK m. 43 ve m. 44)
Tanıklıktan çekinme hakkı olan yakınlar hariç, tanık olarak çağrılan herkes ifade vermek zorundadır.
Mazeretsiz gitmezseniz zorla getirilirsiniz ve hakkınızda disiplin para cezası (çağrıya uymamanın yol açtığı giderlerle birlikte) uygulanır.
C. Mağdur veya Müşteki (Şikayetçi) Olarak Çağrıldıysanız
Şikayete tabi bir suçta mağdur olarak ifadeye gitmezseniz, şikayetinizden vazgeçmiş sayılabilirsiniz veya dosyanın takipsizlikle (KYOK) sonuçlanmasına yol açabilirsiniz.
Şikayete tabi olmayan kamu davalarında ise mağdur olsanız dahi ifadenize başvurulmak üzere zorla getirme kararı çıkarılabilir.
4. Haklı Bir Mazeretiniz Var İse Ne Yapmalısınız?
Hastalık, yurt dışı seyahati, sınav veya engelleyici bir durum nedeniyle ifadeye gidemeyecekseniz:
İfade gününden önce ilgili Emniyet birimine, Savcılığa veya Mahkeme kalemine mazeret dilekçesi sunmalısınız.
Dilekçenize durumunuzu kanıtlayan resmi belgeyi (Sağlık raporu, uçak bileti vb.) eklemelisiniz.
Haklı mazeret kabul edilirse hakkınızda zorla getirme kararı uygulanmaz ve ifadeniz için yeni bir gün belirlenir.