Evet, borcun zamanında ödenmemesi ve hakkınızda icra takibinin kesinleşmesi durumunda maaşınıza haciz gelebilir. Ancak kanun, borçlunun ve ailesinin geçimini tamamen zorlaştırmamak adına maaş haczine belirli sınırlamalar ve kurallar getirmiştir.
1. Maaşın Ne Kadarına Haciz Konulabilir?
İcra ve İflas Kanunu’na (İİK m. 83) göre; borçlunun almakta olduğu maaş veya ücretin en fazla $\frac{1}{4}$’i (yüzde 25’i) haczedilebilir.
Çalışanın Rızası Olsa Bile: İşveren, icra dairesinden gelen maaş haczi yazısına istinaden maaşınızın %25'inden fazlasını kesip icra dosyasına yatıramaz.
Özel Sözleşme/Muvafakat: Borçlu, icra takibi kesinleştikten sonra icra dairesine giderek maaşının %25'inden fazlasının (örneğin %50'sinin) kesilmesine yazılı olarak rıza gösterirse daha yüksek kesinti yapılabilir.
2. Maaşta Birden Fazla İcra Dosyası (Sıralama) Var İse
Hakkınızda birden fazla icra takibi başlatılmış ve birden fazla dosyadan maaş haczi yazısı işyerinize ulaşmışsa:
Sıra Cetveli Esastır: Kesintiler aynı anda birden fazla dosya için yapılamaz. İcra kesintileri sıraya konur.
İlk sıradaki icra dosyasının borcu tamamen bitene kadar maaşınızdan sadece %25 kesilmeye devam eder. İlk dosya kapandığında ikinci sıradaki icra dosyası için kesinti başlar.
3. İkramiye, Prim ve Kıdem Tazminatında Durum Nasıl?
Maaşın dışında çalışana ödenen ek ödemelerde haciz oranı farklılık gösterir:
İkramiye ve Primler: Maaş gibi değerlendirilir, en fazla $\frac{1}{4}$'i (%25) haczedilebilir.
Kıdem ve İhbar Tazminatı: Düzenli maaş niteliğinde görülmediği için tazminatların tamamı (%100'ü) haczedilebilir. İşveren, kıdem/ihbar tazminatınızın tamamını icra dosyasına aktarabilir.
4. Emekli Maaşına Haciz Konulabilir mi?
Emekli maaşlarında kural daha sıkıdır:
Genel Kural: 5510 sayılı Kanun uyarınca, emekli aylıklarına borçlunun açık rızası/muvafakati olmadan HACİZ KONULAMAZ.
İstisna (Nafaka Borçları): Birikmiş veya devam eden nafaka borçları bu kuralın dışındadır. Nafaka alacakları için emekli maaşına rıza aranmaksızın haciz konulabilir.
SGK borçları ve prim alacakları için de SGK tarafından emekli maaşına kısıtlı haciz uygulanabilir.
5. Süreç İşverene Nasıl Yansır?
İcra Dairesi, borçlunun çalıştığı işyerine "Maaş Haciz Müzekkeresi" gönderir.
İşveren, bildirim eline ulaştıktan sonra 7 gün içinde icra dairesine cevap vermek zorundadır.
İşveren, çalışanının maaşından %25 oranında kesinti yapıp her ay düzenli olarak icra dairesinin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür. Kesintiyi yapmayan veya eksik yapan işveren, ödenmeyen tutardan şahsen sorumlu tutulur.