Adli Sicil Kaydı (Sabıka) ve Arşiv Kaydı Nasıl Silinir?
Halk arasında "sabıka kaydı" olarak bilinen adli sicil kayıtları, kişilerin iş başvuruları, resmi işlemler veya vize süreçlerinde karşılarına çıkan en önemli hukuki kayıtlardan biridir. Mahkumiyet kararlarının kesinleşmesiyle oluşan bu kayıtlar, süresini doldurduğunda kendiliğinden silinmez; belirli kanuni şartların oluşması ve başvuru yapılması gerekir.
Adli sicil sistemi iki aşamalı bir yapıya sahiptir: Adli Sicil Kaydı (Sabıka) ve Adli Sicil Arşiv Kaydı. Her iki kaydın silinme şartları ve prosedürleri farklıdır.
1. Adli Sicil Kaydı (Sabıka) Nasıl Silinir?
Adli sicil kaydı, kişinin mahkumiyetine ilişkin cezasının infaz edilmesiyle (tamamlanmasıyla) silinmeye hazır hale gelir.
Silinme Şartları
Cezanın İnfaz Edilmesi: Hapis cezasının çekilmesi veya adli para cezasının ödenmesi,
Cezanın Düşmesi veya Zaman Aşımı: Cezanın infazı gerçekleşmeden zaman aşımına uğraması veya af çıkması,
Denetim Süresinin Dolması: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) veya erteleme kararlarında belirlenen denetim süresinin sorunsuz tamamlanması.
Bu şartlar gerçekleştiğinde ceza, Adli Sicil Kaydından (sabıkadan) çıkarılarak "Adli Sicil Arşiv Kaydı"na aktarılır. Yani e-Devlet üzerinden alınan standart adli sicil belgesinde artık görünmez; kayıt arşiv durumuna geçer.
2. Adli Sicil Arşiv Kaydı Nasıl Silinir?
Sabıka kaydından silinip arşiv kaydına alınan verilerin tamamen sistemden temizlenmesi için cezanın türüne ve niteliğine göre değişen sürelerin geçmesi gerekir.
A. Genel Ceza Mahkumiyetlerinde Silinme Süreleri
Memnuniyet Kararı (Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi) Alınmışsa: Cezanın infazından itibaren 15 yıl geçmesiyle arşiv kaydı tamamen silinir.
Memnuniyet Kararı Alınmamışsa: Cezanın infazından itibaren 30 yıl geçmesiyle arşiv kaydı tamamen silinir.
Kanun Maddesinde Özel Süre Yoksa: Genel kural olarak infazın tamamlanmasından itibaren 5 yıl geçmesiyle arşiv kaydının silinmesi talep edilebilir.
B. Anayasal Düzene ve Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar
Anayasal düzene, devletin güvenliğine veya terör suçlarına ilişkin mahkumiyetlerde arşiv kayıtları, cezanın infazından itibaren 30 yıl geçtikten sonra silinebilir.
C. Ölüm Halinde Silinme
Kişinin vefat etmesi halinde tüm adli sicil ve arşiv kayıtları yetkili makamlarca veya mirasçıların başvurusu üzerine derhal ve tamamen silinir.
3. Adli Sicil Kaydının Silinmesi İçin Nereye Başvurulur?
Adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi işlemi yerel mahkemelerden değil, doğrudan Ankara'da bulunan Adalet Bakanlığı biriminden yapılır.
Yetkili Makam: Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’dür.
Başvuru Yöntemleri
e-Devlet Üzerinden Başvuru: e-Devlet kapısında yer bulunan "Adli Sicil Düzeltme ve Silme Talebi" hizmeti üzerinden online olarak dilekçe ve infaz evrakları yüklenerek başvuru yapılabilir.
Dilekçe İle Başvuru: Hazırlanan adli sicil silme dilekçesi, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne posta/kargo yoluyla veya doğrudan teslim edilerek başvuru gerçekleştirilebilir.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Başvurunun olumlu sonuçlanabilmesi için dilekçeye şu belgelerin eklenmesi şarttır:
İnfaz Evrakı (İnfaz Aştı / Kapatma Belgesi): Cezanın tamamlandığını, adli para cezasının ödendiğini gösteren cumhuriyet başsavcılığı veya ceza infaz kurumundan alınacak belge.
Mahkeme Kararı (Gerekçeli Karar): Mahkumiyete ilişkin gerekçeli mahkeme kararı örneği.
Kimlik Fotokopisi ve Dilekçe.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Kayıtları
HAGB kararları standart adli sicil veya arşiv kaydında görünmez. Bu kararlar sadece hakim veya cumhuriyet savcısı tarafından görülebilen özel bir sisteme kaydedilir.
5 yıllık (çocuklarda 3 yıl) denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlenmezse, mahkeme davanın düşmesine karar verir ve bu özel kayıt da tamamen sistemden silinir.