Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) Nasıl Alınır?
Veraset ilamı, diğer adıyla mirasçılık belgesi; vefat eden bir kişinin (murisin) yasal mirasçılarının kimler olduğunu ve miras paylarının hangi oranlarda dağılacağını gösteren resmi belgedir.
Miras kalan taşınmazların tapu devri, banka hesaplarındaki bakiyelerin çekilmesi, araç devir işlemleri ve veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmesi gibi tüm hukuki ve idari süreçlerde veraset ilamının ibrazı zorunludur.
Tüm mirasçıların bir arada bulunması gerekmez. Yasal mirasçılardan tek bir kişinin başvuruda bulunması, veraset ilamının düzenlenmesi için yeterlidir.
1. Veraset İlamı Nereden Alınır?
Mirasçılık belgesi temin etmek için başvurulabilecek iki temel yetkili merci bulunmaktadır:
A. Noterlikler (En Hızlı Yöntem)
Karmaşık bir hukuki durumun veya kayıt eksikliğinin bulunmadığı durumlarda veraset ilamı almanın en pratik yolu noterlerdir.
Başvuru Süreci: Yasal mirasçılardan herhangi biri T.C. kimlik kartı ile dilediği noterliğe başvurur.
İşlem Süresi: Nüfus kayıt sistemindeki incelemenin ardından belge 10-15 dakika içinde düzenlenerek teslim edilir.
Noterden Alınamayacak Durumlar
Mirasçılar veya vefat eden kişi arasında yabancı uyruklu kişiler bulunuyorsa,
Miras bırakanın vasiyetnamesi veya miras sözleşmesi mevcutsa,
Nüfus kayıtlarında soybağı uyuşmazlığı veya eski tarihli eksik kayıtlar varsa, Noterlik sistemi onay vermez ve başvuru sahibi mahkemeye yönlendirilir.
B. Sulh Hukuk Mahkemeleri
Noterden belge alınamadığı hallerde veya doğrudan yargı yolu tercih edildiğinde mahkemeye başvurulur.
Başvuru Süreci: Miras bırakanın son ikametgahının bulunduğu yerdeki veya mirasçılardan birinin yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi'ne bir dilekçe ile başvurulur.
İşlem Süresi: Mahkemenin iş yoğunluğuna bağlı olarak süreç ortalama 1 ila 3 hafta arasında tamamlanır.
2. e-Devlet Üzerinden Veraset İlamı Alınabilir mi?
e-Devlet kapısı üzerinden ilk defa sıfırdan bir veraset ilamı oluşturulamaz.
Ancak, 2016 yılından sonra noterler veya mahkemeler tarafından düzenlenmiş olan veraset ilamları sistemde kayıt altına alındığı için, "Veraset İlamı Sorgulama" hizmeti kullanılarak mevcut belgelerin barkodlu çıktısı e-Devlet üzerinden ücretsiz olarak alınabilir.
3. Veraset İlamı Almak İçin Gerekli Belgeler
Başvuru esnasında sunulması gereken temel evraklar şunlardır:
Başvuran Mirasçının T.C. Kimlik Kartı
Miras Bırakanın Ölüm Belgesi veya T.C. Kimlik Numarası
Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği (e-Devlet üzerinden temin edilebilir)
Talep Dilekçesi (Mahkeme başvuruları için gereklidir; noter başvurularında dilekçe aranmaz)
4. Veraset İlamında Zaman Aşımı Var mıdır?
Veraset ilamı almak için Kanun'da belirlenmiş herhangi bir zaman aşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Vefatın gerçekleştiği tarihten hemen sonra çıkarılabileceği gibi, yıllar sonra da talep edilebilir.
Buna karşın, mirasın intikal işlemleri ve veraset ve intikal vergi beyannamesinin yasal süreler içinde verilebilmesi adına belgenin vefatın ardından makul bir süre içerisinde çıkarılması önerilir.