Garanti kapsamı, bir satıcının, üreticinin veya ithalatçının; sattığı ürün ya da hizmetin belirli bir süre boyunca vaat edilen kalite, dayanıklılık ve işlevsellik şartlarını taşıyacağını taahhüt ettiği hukuki ve ticari sınırları ifade eder.
Türk Hukukunda garanti kapsamı temel olarak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Garanti Belgesi Yönetmeliği ile düzenlenmektedir.
1. Garanti Kapsamına Giren Durumlar (Kapsam İçi)
Ürünün garanti süresi (aksi belirtilmedikçe en az 2 yıl) içinde meydana gelen ve kullanıcı hatasından kaynaklanmayan durumlar garanti kapsamındadır:
İmalat ve Üretim Hataları: Ürünün fabrikasyon aşamasından kaynaklanan parça, mekanizma veya montaj bozuklukları.
Malzeme Kusurları: Üründe kullanılan hammaddenin veya malzemenin standartlara uymaması sonucu oluşan arızalar.
Tasarım ve Yazılım Hataları: Ürünün düzgün çalışmasını engelleyen kronik yazılım veya mühendislik aksaklıkları.
Gizli Ayıplar: Ürün satın alınırken fark edilemeyen ancak kullanım esnasında ortaya çıkan kusurlar.
Satıcının Sorumluluğu: Garanti kapsamındaki bir arızada işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında tüketiciden ücret talep edilemez.
2. Garanti Kapsamı Dışında Kalan Durumlar (Kapsam Dışı)
Firmaların garanti yükümlülüğünün ortadan kalktığı veya tüketiciden ücret talep edebildiği durumlar şunlardır:
Kullanıcı Hataları: Ürünün düşürülmesi, çarpması, kırılması, sıvı temasına maruz kalması, yüksek voltaj veya yanlış voltajda şarj edilmesi.
Kullanım Kılavuzuna Aykırılık: Ürünün belirtilen voltaj, sıcaklık, nem veya ortam koşulları dışında çalıştırılması.
Yetkisiz Servis Müdahalesi: Yetkili teknik servisler dışında bir yerde ürünün içinin açılması, tamir ettirilmesi veya yetkisiz yazılım (root, jailbreak vb.) yüklenmesi.
Sarf Malzemeleri ve Doğal Yıpranma: Ürünün kullanıma bağlı olarak zamanla yıpranan parçaları (örneğin piller/bataryalar, filtreler, fren balataları, ampuller) kural olarak standart garanti kapsamı dışındadır.
Doğal Afetler: Yangın, sel, deprem, yıldırım düşmesi gibi mücbir sebeplerden kaynaklanan hasarlar.
3. Tüketicinin Garanti Kapsamındaki 4 Seçimlik Hakkı
Garanti süresi içinde ürünün arızalanması veya ayıplı çıkması durumunda tüketici, 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca şu haklardan dilediğini seçebilir:
- Sözleşmeden Dönme: Ürünü iade edip ödediği paranın iadesini isteme.
- Fiyat İndirimi: Satış bedelinden ayıp oranında indirim yapılmasını isteme.
Ücretsiz Tamir: Ürünün tüm masrafları satıcıya/üreticiye ait olmak üzere ücretsiz onarılmasını isteme.
Değişim: İmkân varsa, satılanın ayıpsız misli (yenisi) ile değiştirilmesini isteme.
4. Haklarınızı Kullanırken Dikkat Etmeniz Gereken Süreler
Azami Tamir Süresi: Sanayi mallarında arızalı ürünün yetkili servisteki tamir süresi en fazla 20 iş günüdür (Otomobil ve iş makinelerinde 30 iş günü).
Sürenin Aşılması Hali: Arıza 20 iş günü içinde giderilemezse veya ürün garanti süresi içinde tekrar tekrar arızalanırsa, tüketici doğrudan iade veya yeni ürünle değişim hakkını kullanabilir.
Faturaların Korunması: Garanti belgesinin yanı sıra fatura veya fiş de garanti haklarının kullanımı için geçerli bir belgedir.