Ev sahibi konut ve iş yeri kiralarını en fazla TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık TÜFE ortalaması oranında artırabilir. Geçmiş yıllarda uygulanan geçici %25 zam sınırı tamamen sona ermiş olup, yasal tavan çizgisi Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca tamamen enflasyon ortalamasına endekslenmiştir. Örneğin yenilenen sözleşmeler için yasal azami artış oranı %31,90 olarak kesinleşmiştir.
Aşağıda, ev sahiplerinin yapabileceği maksimum zam oranları, yasal haklar ve usulüne uygun ihtarname ile dilekçe süreçlerini içeren kapsamlı bir hukuki rehber yer almaktadır.
Kira sözleşmelerinin yenilenme dönemlerinde tarafların karşı karşıya geldiği en büyük uyuşmazlık zam oranıdır. Bu süreçte bilinmesi gereken temel hukuki kurallar şunlardır:
- TÜFE Üst Sınırdır: Ev sahibi, sözleşmede aksine daha yüksek bir oran yazılmış olsa dahi 12 aylık TÜFE ortalamasının üzerinde zam talep edemez. Bu sınır emredici niteliktedir.
- Sözleşmedeki Düşük Oran Geçerlidir: Eğer kira sözleşmesinde yasal sınırdan daha düşük bir zam oranı (örneğin %20) kararlaştırılmışsa, yasal olarak bu düşük oran uygulanır.
- Yılda Sadece Bir Kez Zam Yapılabilir: Ev sahibi, sözleşme süresi (genellikle 1 yıl) bitmeden ara zam veya enflasyon farkı adı altında ikinci bir artış talep edemez.
- 5. Yıldan Sonra Kira Tespit Davası: Kiracının evde 5 yılı dolduysa, ev sahibi yasal TÜFE sınırına bağlı kalmaksızın bölgedeki rayiç bedellere göre yeni kira bedelinin belirlenmesi için Kira Tespit Davası açabilir.
Kira Artışı Formülü ve Örnek Hesaplama
Yasal artış hesaplaması basit bir matematiksel formüle dayanır:
Yeni Kira Bedeli = Mevcut Kira Bedeli × (1 + TÜFE’nin 12 Aylık Ortalaması / 100)
- Mevcut Kira Tutarı: 20.000 TL
- Geçerli Yasal Üst Sınır: %31,90
- Maksimum Zam Miktarı: 6.380 TL
- Ev Sahibinin Talep Edebileceği En Yüksek Kira: 26.380 TL
Fahiş Kira Artışına Karşı Hukuki Çözümler
Ev sahibinin yasal sınırın üzerinde fahiş bir artış talep etmesi durumunda kiracının izlemesi gereken adımlar ve hakları şunlardır:
- Hukuka Aykırı Talebi Reddetme: Kiracı, yasal sınırın üzerindeki zam talebini kabul etmek zorunda değildir. Sadece yasal oranda (%31,90) zam yaparak kirayı banka üzerinden ödemeye devam edebilir.
- Banka Açıklamasına Not Düşme: Yeni kira bedeli gönderilirken banka dekontunun açıklama kısmına mutlaka ".... Yılı .... Ayı Kira Bedeli (Yasal TÜFE Artışı Uygulanmıştır)" ibaresi yazılmalıdır.
- İtiraz Dilekçesi ve İhtarname Hazırlama: Ev sahibinden yazılı veya fahiş zam talebi içeren bir bildirim gelirse, kiracı yasal sınırları hatırlatan bir ihtarname ile bu durumu kayıt altına almalıdır.
İhtiyaç Duyulan Hukuki Dilekçelere Kolay Erişim
Kira uyuşmazlıklarında (kira tespiti, fahiş zamma itiraz, tahliye taleplerine karşı beyan vb.) usulüne uygun ve hatasız metinler hazırlamak hak kayıplarını önler. Bu süreçte vatandaşların ve hukuk profesyonellerinin dijital yardımcısı olan Hukuki Dilekçeler internet sitesinden yararlanabilirsiniz.
hukukidilekceler.com