| Kriter / Özellik | İhtiyati Tedbir (HMK 389-399) | İhtiyati Haciz (İİK 257-268) |
|---|---|---|
| Konusu & Amacı | Para dışındaki hak ve malvarlığı değerleridir; aynen ifa, malın devrinin önlenmesi veya bir eylemin durdurulması amaçlanır. | Sadece para ve teminat alacaklarıdır; borçlunun mallarını kaçırmasını önleyerek alacağın tahsilini güvenceye almak amaçlanır. |
| Yasal Dayanak | Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK). | İcra ve İflas Kanunu (İİK). |
| Aranan Durum / Şart | Hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, imkânsızlaşacağı veya gecikmesinde sakınca bulunacağı hâller. | Rehinle sağlanmamış, vadesi gelmiş para alacağı veya vadesi gelmediği hâlde borçlunun kaçma/mal kaçırma tehlikesi. |
| Uygulama Şekli | Malın yediemine verilmesi, tapuya "satılamaz" şerhi konulması, bir eylemin yasaklanması vb. | Borçlunun taşınır/taşınmaz mallarına, banka hesaplarına ve 3. kişilerdeki alacaklarına geçici el konulması (haciz). |
| Kararı Veren Makam | Uyuşmazlığı incelemeye görevli ve yetkili Hukuk Mahkemesi. | Görevli ve yetkili Hukuk Mahkemesi (Asliye Hukuk, Asliye Ticaret vb.). |
| İcra İnfaz Süresi | Karar tarihinden itibaren 1 hafta içinde infazı talep edilmelidir. | Karar tarihinden itibaren 10 gün içinde icra dairesinden infazı talep edilmelidir. |
| Asıl Davayı Açma Süresi | Tedbir kararı dava açılmadan önce alındıysa, 2 hafta içinde esas dava açılmalıdır. | Haciz kararı dava/takip öncesi alındıysa, 7 gün içinde icra takibi başlatılmalı veya dava açılmalıdır. |
| Teminat Şartı | Haksız çıkma ihtimaline karşı genellikle teminat yatırılır (hâkim durumun gereklerine göre teminatsız da karar verebilir). | Alacak bir ilama (mahkeme kararına) veya ilam niteliğinde belgeye dayanmıyorsa teminat yatırılması zorunludur. |
Bu karşılaştırma genel bir rehber niteliğindedir; somut olayın hukuki nitelendirmesi yargı mercilerine aittir.