| Kriter / Özellik | Adli Para Cezası | İdari Para Cezası |
|---|---|---|
| Cezanın Niteliği | Suç karşılığı uygulanan kamusal bir ceza yaptırımıdır. | Kabahat / kural ihlali karşılığı uygulanan idari bir yaptırımdır. |
| Yasal Dayanak | Türk Ceza Kanunu (TCK) ve ilgili özel ceza kanunları. | Kabahatler Kanunu, Trafik Kanunu, İş Kanunu vb. idari mevzuat. |
| Cezayı Veren Makam | Sadece Ceza Mahkemeleri (hâkim kararıyla) verebilir. | İdari makamlar verir (polis, belediye, kaymakamlık, vergi dairesi vb.). |
| Adli Sicil (Sabıka Kaydı) | Adli sicil kaydına (sabıka) işlenir. | Adli sicile işlenmez; sadece ilgili kurumun ceza kütüğünde kalır. |
| Ödenmezse Ne Olur? | Ödenmezse ceza doğrudan hapis cezasına çevrilir (çocuklar hariç). | Hapse çevrilemez; ödenmezse devlete olan borç gibi icra/haciz yoluyla tahsil edilir. |
| İtiraz / Kanun Yolu | Kararı veren mahkemeye göre istinaf veya temyiz (Yargıtay) yoluna gidilir. | Cezaya karşı Sulh Ceza Hâkimliğine veya İdare Mahkemesine başvurulur. |
| Erteleme veya HAGB | Şartları varsa Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) veya erteleme uygulanabilir. | HAGB veya hapis ertelemesi gibi ceza hukuku kurumları uygulanmaz. |
| Örnek Durumlar | Hakaret, basit yaralama, taksirle yaralama, tehdit gibi ceza davaları. | Kırmızı ışıkta geçme, maske/yasak ihlali, kaçak yapı, gürültü yapma, faturasız satış. |
Bu karşılaştırma genel bir rehber niteliğindedir; somut olayın hukuki nitelendirmesi yargı ve idari mercilere aittir.